Tranh chấp tài sản thừa kế giữa anh chị em ruột

Hỏi: Trước đây ba mẹ tôi có mua nhà bằng giấy tay và sau có làm hộ khẩu do ba tôi đứng tên chủ hộ. Do ba mẹ lớn tuổi và tôi cũng là con út trong nhà nên ba mẹ muốn tôi đứng tên căn nhà đồng thời làm chủ hộ.

Tôi làm giấy tờ đứng tên quyền sở hữu nhà, ba mẹ tôi cũng biết điều đó và không có ý kiến gì. Vậy hỏi luật sư trường hợp này, các anh và chị của tôi có được hưởng phần di sản thừa kế từ ngôi nhà này khi ba mẹ tôi mất? Lê Bá (Hà Nội)

Trả lời:

Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Vì giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở đứng tên bạn nên thuộc quyền quản lý, sử dụng và định đoạt của bạn.

Nếu việc bố mẹ bạn tặng cho bạn ngôi nhà là có thật và bạn thực hiện đầy đủ hồ sơ và thủ tục tại Cơ quan quản lý nhà ở cấp quận/huyện trong khi làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở gắn liền với đất ở thì việc sở hữu nhà của bạn là hoàn toàn hợp pháp, bố mẹ của bạn không còn liên quan đến quyền sở hữu ngôi nhà, do đó anh chị em của bạn không có quyền yêu cầu chia thừa kế từ ngôi nhà sau khi bố mẹ bạn qua đời.

Thủ tục tặng cho tài sản là nhà, đất được tiến hành theo quy định của pháp luật với những hồ sơ chuyển dịch quyền sở hữu nhà ở do tặng cho như sau:

- Hợp đồng tặng cho có chứng nhận của công chứng Nhà nước;

- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu nhà ở của bên tặng cho;

- Bản khai nộp thuế thu nhập cá nhân và Bản khai nộp lệ phí trước bạ nhà, đất (do cơ quan quản lý nhà ở cung cấp tại nơi tiếp nhận hồ sơ);

- Bản sao Sổ hộ khẩu, Giấy khai sinh nếu các bên tặng cho có quan hệ gia đình như: Cha mẹ, con, anh chị em ruột để làm cơ sở miễn thuế chuyển quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở (sổ đỏ) có thể bị xem xét lại nếu có sự khai báo nguồn gốc tài sản không trung thực hoặc do sơ suất thiếu trách nhiệm của cơ quan cấp sổ đỏ đã không xem xét kỹ và thực hiện theo đúng thủ tục theo quy định của pháp luật.

Trường hợp có khiếu nại hoặc khởi kiện mà phát hiện ra sự việc này, theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền thì quyền sở hữu ngôi nhà của bạn có thể bị hủy bỏ và ngôi nhà này vẫn thuộc quyền sở hữu của bố mẹ bạn và được chia thừa kế theo quy định của pháp luật thừa kế nếu bố mẹ bạn không để lại di chúc.

Luật sư Nguyễn Phú Thắng

Theo GiadinhNet

tài sản , thừa kế , tranh chấp , Tư vấn luật

Khởi kiện chia lại tài sản thừa kế như thế nào?

Câu hỏi: 

Cho em hỏi về viêc phân chia tài sản. Gia đình ông bà nội em sinh được hai anh em trai không có con riêng nào hết. Ông nội em chết khi bố em còn nhỏ bà nội em chết năm 1998 có để lại tài sản là một ngôi nhà và diện tích đất sử dụng là 880m2 nhưng không có di chúc thừa kế cho ai cả. Vậy mà đến năm 2005 chú là em ruột của bố em tự sang tên quyền sử dúng đất sang têt chú em. Vậy đến nay năm 2012 bố em kiện có được không. Nếu kiện được thì bao nhiêu phân trăm thắng kiện và toà sẽ giải quyết ra sao. Em mong các luật sư tư vấn giúp em. Em rất chân thành cảm ơn các luật sư. 

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 645 Bộ luật dân sự 2005 thì “Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế…..”. Theo như bạn trình bày thì thời hiệu khởi kiện thừa kế đối với di sản mà ông bà nội bạn đã hết. Tuy nhiên, Theo mục 2.4 Mục I Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/08/2004 của Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn việc không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế thì có những trường hợp cụ thể không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, cụ thể như sau:

“ Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết và cần phân biệt như sau: a.1. Trường hợp có di chúc mà các đồng thừa kế không có tranh chấp và thoả thuận việc chia tài sản sẽ được thực hiện theo di chúc khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo di chúc.

a.2. Trường hợp không có di chúc mà các đồng thừa kế thảo thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo thoả thuận của họ.

a.3. Trường hợp không có di chúc và các đồng thừa kế không có thoả thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.

b. Trường hợp người chết để lại di sản cho các thừa kế nhưng các thừa kế không trực tiếp quản lý, sử dụng mà di sản đó đang do người khác chiếm hữu bất hợp pháp hoặc thuê, mượn, quản lý theo uỷ quyền... thì các thừa kế có quyền khởi kiện người khác đó để đòi lại di sản.

Như vậy, trong trường hợp này bố bạn muốn yêu cầu được chia tài sản chung mà ông bà nội bạn để lại cho bố và chú bạn, có thể yêu cầu Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có tài sản là nhà và đất nói trên để yêu cầu chia tài sản chung của bố và chú bạn.

qui định , tài sản , thủ tục , thừa kế , Tư vấn luật

Bị truất quyền thừa kế nếu làm giả di chúc

Hỏi: Ba chồng tôi mất đột ngột năm 2011 không trăn trối gì lại, chồng tôi trong lúc thiếu suy nghĩ đã làm giả di chúc của cha để được thừa kế căn nhà...

Mới rồi chị chồng và em chồng tôi biết chuyện nên định tố cáo. Xin hỏi nếu chia lại di sản, chồng tôi có bị truất quyền thừa kế và liệu có bị xử tù không?

Hoa Sen (hoasensg2008@....)

Trả lời:

Theo quy định tại điểm d khoản 1 điều 643 bộ luật Dân sự năm 2005 thì những người sau đây không được quyền hưởng di sản: “… Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, huỷ di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản”. Nếu chị và em chồng bà chứng minh được việc chồng bà giả mạo chữ viết, chữ ký cha mình để hưởng một phần hoặc toàn bộ tài sản của cha thì chồng bà sẽ mất quyền hưởng di sản.

Trường hợp chồng bà không những giả mạo chữ ký, chữ viết của cha mà còn làm giả tài liệu, con dấu của uỷ ban nhân dân xã/phường hoặc phòng công chứng để lập di chúc dưới hình thức chứng thực hoặc công chứng nhằm lừa dối cá nhân, cơ quan, tổ chức để chiếm đoạt tài sản, thì chồng bà có thể còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức theo quy định của luật Hình sự.

Ls Bùi Bảo Trâm, Đoàn Luật sư Tp.HCM

Theo SGTT

di chúc , quyền sở hữu , thừa kế , Tư vấn luật

Những người thừa kế có quyền định đoạt căn nhà?

Hỏi: Cha mẹ tôi chết có để lại một căn nhà không có di chúc. Sau đó, chị ruột tôi chết. Bây giờ, con trai của chị ấy đòi tôi bán căn nhà của ông bà ngoại để chia thừa kế, nếu không sẽ kiện ra Tòa.

Xin hỏi, cháu tôi yêu cầu như vậy đúng hay sai? (Hồ Thị Mỵ Nương, đường số 77, phường Tân Quy, quận 7, Tp.HCM)

Trả lời

Theo Điều 674 Bộ luật Dân sự, thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế theo pháp luật quy định. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp. Những người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản bằng hiện vật; nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì những người thừa kế có thể thỏa thuận về việc định giá hiện vật và thỏa thuận về người nhận hiện vật; nếu không thỏa thuận được thì hiện vật là căn nhà được bán để chia.

Theo đó, căn nhà trên là tài sản thuộc sở hữu của nhiều đồng thừa kế, trong đó có người chị ruột của bà. Khi người chị qua đời không có di chúc, phần nhà thừa kế của chị ấy thuộc quyền sở hữu của những người thừa kế theo pháp luật của người chết, trong đó có con trai của chị ấy (tức cháu ruột của bà). Tất cả những người thừa kế căn nhà trên có quyền thỏa thuận với nhau về việc phân chia di sản theo các phương án nêu trên. Trường hợp không thể thương lượng được thì các bên có quyền khởi kiện ra TAND cấp huyện, nơi có căn nhà để được xem xét, giải quyết..

Luật gia Nguyễn Văn Khôi
Theo Công lý

thủ tục , thừa kế , trình tự , Tư vấn luật

Tranh chấp quyền thừa kế ngôi nhà 30 tỷ đồng

Hỏi: Bố mẹ tôi sinh được 6 người con (2 trai và 4 gái). Sau khi ông bà mất đi để lại tài sản là một ngôi nhà trị giá ước tính là 30 tỷ VNĐ. Giấy tờ nhà hiện giờ vẫn để tên ông bà...

Theo như chúng tôi được biết thì ông bà không để lại di chúc. Hiện nay, giữa các anh chị em đã có sự xích mích trong vấn đề chia tài sản đó. Hai anh trai cả muốn chiếm căn nhà để ở và sau này khi chết đi sẽ để lại cho con cái anh ấy nhưng các em thì không đồng ý. Các anh đã dùng những hành động thiếu văn hóa, thiếu tình cảm để đe dọa các em. Sau khi không thành công hai anh đã đưa ra một bản di chúc nói là của ông để lại và được các em đánh giá là làm giả.

Các em yêu cầu là cho xin bản di chúc đó (bản photo cũng được) nhưng các anh nhất mực từ chối và nói là để khi nào sửa nhà xong sẽ đưa cho xem. Nội dung bản di chúc được đưa ra đó là chúng tôi được 1/10 giá trị ngôi nhà đó nhưng với điều kiện ngôi nhà đó được bán. Nhưng chúng tôi biết các anh sẽ không bán ngôi nhà đó vì ngôi nhà đó ở vị trí kinh doanh rất tốt và kinh tế các anh đủ dư dả để không cần phải bán nhà để sống.

Hiện tại, ba em gái út quyết đưa vụ việc này ra tòa nhờ được xét xử để lấy lại công bằng. Tôi mong luật sư có thể giải đáp giúp tôi những thắc mắc sau:

- Khi các anh chúng tôi sửa nhà chúng tôi phải làm những gì để ngăn việc này khi ngôi nhà đang xảy ra tranh chấp?

- Các thủ tục để gửi đơn kiện và phải gửi đơn kiện đến những các cơ quan chức năng nào?

- Mức phí chúng tôi phải trả để kiện?

- Khả năng thắng kiện của chị em tôi có cao không?

Trả lời:
Theo quy định của pháp luật, khi bố mẹ bạn mất mà không để lại di chúc, phần di sản để lại sẽ được chia theo pháp luật khi có yêu cầu (hoặc khi các đồng thừa kế không thỏa thuận được sự phân chia di sản thì có thể yêu cầu tòa án giải quyết).

Theo quy định tại Điều 676 Bộ luật dân sự: Điều 676. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Do vậy, trường hợp của bạn vừa nêu, thì 6 anh em của bạn sẽ là những người được hưởng di sản thừa kế đó và sẽ được hưởng phần bằng nhau.

Vì vậy, việc tranh chấp di sản thừa kế của bạn có thể nộp tại tòa án nhân dân huyện (nếu các anh chị em không có người nào ở nước ngoài) để được thụ lí giải quyết. Các thủ tục để gửi đơn kiện:

+ Đơn khởi kiện (theo mẫu)

+ Các giấy tờ về quan hệ giữa người khởi kiện và người để lại tài sản: giấy khai sinh,chứng minh nhân dân, giấy chứng nhận kết hôn,sổ hộ khẩu để xác định diện và hàng thừa kế.

+ Giấy chứng tử của người để lại di sản thừa kế

+ Bản kê khai các di sản

+ Các giấy tờ,tài liệu chứng minh sở hữu của người để lại di sản và nguồn gốc di sản của người để lại di sản.

+ Các giấy tờ khác nếu có liên quan.

c.Mức án phí mà bạn phải nộp: đây là vụ án dân sự có giá ngạch, việc đóng tạm ứng án phí dựa trên giá trị tài sản tranh chấp. Bạn có thể tham khảo thêm tại quy định của pháp lệnh về phí, án phí của tòa án.

d. Khi tòa án đã thụ lí đơn kiện của bạn thì bạn có thể yêu cầu tòa án áp dụng các biện pháp khắc phục tạm thời theo quy định tại Điều 110 Bộ luật tố tụng dân sự:

Điều 110 Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp:

Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy người đang chiếm hữu hoặc giữ tài sản đang tranh chấp có hành vi tháo gỡ, lắp ghép, xây dựng thêm hoặc có hành vi khác làm thay đổi hiện trạng tài sản đó.

Bạn cũng cần lưu ý là theo Ðiều 645 Bộ luật dân sự về Thời hiệu khởi kiện về thừa kế thì: Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Vì vậy, bạn cũng cần xem xét về thời gian khởi kiện vẫn nằm trong thời hiệu khởi kiện yêu cầu chia di sản.

VP luật sư Giải Phóng
Theo Vietnamnet

thừa kế , tranh chấp , Tư vấn luật

Có được khai nhận thừa kế đất nằm trong quy hoạch?

Hỏi: Năm 2009 bố tôi mất và có để lại một thửa đất ở quận Đống Đa, Hà Nội. Thửa đất này đã được cấp sổ đỏ mang tên cả bố và mẹ tôi. Tôi thấy ở mục ghi chú có ghi: “đất nằm trong khu quy hoạch”.

Xin luật sư cho biết: Gia đình tôi có thể tiến hành thủ tục khai nhận di sản trong trường hợp này được không? (Hoàng Đại, phố Kim Mã, quận Ba Đình, Hà Nội).

Trả lời:

Điều 106 Luật Đất đai quy định: “Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; quyền thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; quyền được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất:

1. Người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất... khi có các điều kiện sau đây: Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Đất không có tranh chấp; Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án;  Trong thời hạn sử dụng đất”.

Theo đó, bạn có thể làm các thủ tục để khai nhận di sản thừa kế của bố bạn để lại khi có đủ 2 tiêu chí:

1. Nhà bạn có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; 2. Đất đó thuộc diện quy hoạch nhưng chưa có quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền.

Bạn có thể đến các phòng TN&MT nơi cư trú để được hướng dẫn chi tiết.

Luật sư Vũ Văn Lợi
Theo PLXH

quyền sở hữu , thừa kế , Tư vấn luật

Chia thừa kế trên đất hương hỏa

Hỏi: Ông bà ngoại tôi đã mất từ lâu, ông có 6 người con trong đó mẹ tôi là con cả. Năm nay mẹ tôi 74 tuổi, các cậu mợ, gì, chú vẫn còn sống. Trên miếng đất hương hỏa của ông bà ngoại tôi chỉ có mình cậu mợ trưởng đang sử dụng.

Cậu mợ tôi có 5 người con, 3 trai, 2 gái, đầu năm nay cậu mợ chia cho 2 cô con gái 2 miếng đất. Từ đó mọi sự bình yên của gia đình tôi bị phá vỡ. Bố mẹ tôi, các cậu mợ, gì, chú đều thống nhất đòi 1 phần trên miếng đất hương hỏa đó. Rất mong chuyên mục giải đáp về mặt pháp lý giúp tôi

Trả lời

Theo như bạn trình bày thì khi ông bà ngoại bạn chết đi không để lại di chúc, do đó số di sản mà ông bà bạn để lại sẽ được chia theo pháp luật. Theo quy định tại Điều 675 Bộ luật dân sự 2005 thì những người thừa kế theo pháp luật sẽ là:

Điều 676. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Như vậy những người thừa kế theo pháp luật của ông bà ngoại bạn là mẹ bạn và các cậu, các dì của bạn. Số di sản mà ông bà bạn để lại sẽ được chia đều cho 6 người con, do đó cậu bạn tự để lại 2 miếng đất cho con gái mà không có sự đồng ý của những người đồng thừa kế khác là không có căn cứ.

Theo Địa ốc

thủ tục , thừa kế , trình tự , Tư vấn luật

Cháu đích tôn có được hưởng thừa kế của ông bà?

Tôi có câu hỏi về quyền thừa kế, kính mong Luật sư trả lời giúp. Sau khi bà tôi mất, thì một thời gian sau ba tôi cũng mất. Nhà tôi hiện giờ còn ông nội và 5 người con, kể cả ba tôi là 6 người ( trong đó có hai người định cư ở nước ngoài). 

Vừa qua, ông nội tôi có làm di sản thừa kế hay di chúc gì đó cho các con, nhưng không có phần của ba tôi. Nay ông tôi muốn bán nhà và đất để chia mà cũng không có phần của ba tôi.

Thưa luật sư, xin hỏi:

1/ Bà tôi mất, vậy tôi là cháu nội đích tôn , tôi có được hưởng phần của ba tôi không? Vì trước khi bà tôi mất thì ba mẹ tôi đã ly hôn.

2/ Nếu ông nội tôi làm di chúc chia tài sản cho các con mà không có phần của ba tôi , như vậy có đúng không ?Xin cảm ơn chuyên mục 

Kính gửi: Quý bạn đọc

Trong trường hợp này cần xác định rõ phần tài sản mà ông của bạn quyết định bán có phải là tài sản riêng của ông hày không? Nếu đây là phần tài sản riêng thì ông của bạn hoàn toàn có quyền định đoạt đối với phần tài sản này.

Nếu phần tài sản này là tài sản chung của ông bà trong thời kỳ hôn nhân thì bà của bạn cũng có quyền sở hữu đối với phần tài sản này (một nữa trong khối tài sản chung). Vì vậy khi bà của bạn chết mà không để lại di chúc thì phần di sản mà bà bạn để lại sẽ được chia theo pháp luật khi có yêu cầu. Theo quy định tại Điều 676 Bộ luật Dân sự quy định về những người thừa kế theo pháp luật như sau: 1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Như vậy ba của bạn cũng được hưởng phần di sản thừa kế theo pháp luật này. Ba của bạn chết thì phần của ba bạn sẽ được chia theo pháp luật theo điều 676 của luật này. Vì vậy bạn vẫn có quyền yêu cầu chia di sản thừa kế đối với phần mà mình được hưởng. Bạn cũng cần lưu ý thêm về thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế: điều 645 Bộ luật dân sự quy định: “Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Đối với phần tài sản riêng của ông bạn, ông bạn có quyền để lại di chúc hoặc bán tài sản trên để tặng cho bất kể chủ thể nào là do ông bạn quyết định và không nhất thiết phải tặng cho bạn hoặc bố bạn.

quyền sở hữu , thừa kế , Tư vấn luật